تکافل اجتماعی اصطلاحی است که برنامه‌های جامع اسلام در زمینه اهتمام مردم به تامین نیازهای یکدیگر، به‌ویژه نیازهای معیشتی اقشار ضعیف جامعه را بازگو می‌کند. راه‌حل‌های اسلامی در این زمینه اولا،ً مبتنی بر تفسیری ویژه از حیات طیبه و چارچوبی از سیاستگذاری اجتماعی در مسیر تکامل معنوی و رسیدن به‌جایگاه قرب الهی هستند؛ ثانیا، بر بنیاد مبانی اعتقادی و فلسفی اسلامی استوار شده و از اصول و قواعد رفتاری آن پیروی می‌کنند؛ ثالثا، تکالیف عملی و بایسته‌های فردی و حقوق و روابط اجتماعی مورد نیاز برای دستیابی به وضعیت مطلوب را معرفی می‌کنند. با این حال، فهم روزآمد راه‌‌حل‌های اسلامی و تطبیق آموزه‌های آن بر نیازها و شرایط نوشونده اجتماعی مستلزم شناخت وضعیت موجود و بهره‌گیری از دستاوردهای علمی و تجارب مفید بشری نیز هست. این تحقیق به منطور دستیابی به الگویی روزآمد از تکافل اجتماعی، ابتدا محورهای فوق را در ضمن چند فصل مورد مطالعه و بررسی قرار می‌دهد و در پایان، مسیر بهبود و ارتقاء بخش خیریه کشور را در قالب نهادنگاشتی از عناصر متولی سیاستگذاری، قانونگذاری، نظارت، آموزش، فرهنگ‌سازی، تسهیل‌گری، خدمت‌رسانی و کنشگران انفرادیِ امور خیریه، ارائه می‌نماید.