بهداشت فردی

« بهداشت » به معنای نیکوداشتن، نگه داری تندرستی و حفظ صحت است و در اصطلاح به مجموعه فعالیت ها و اقداماتی گفته می شود که برای بهبود و ارتقای تندرستی و توانایی یک فرد یا جامعه انجام می گیرد. بهداشت شامل همۀ دانش ها و روش هایی است که به حفظ سلامت فرد و جامعه کمک می کند. بهداشت فردی متشکل از روش ها و اصولی برای پیشگیری از بروز انواع بیماری ها و پاکیزه نگه داشتن اعضای بدن است. فعالیت هایی مانند شست وشوی دست ها یا کل بدن، پاکیزگی مو و ناخن، رعایت اصول پاکیزگی لباس و پوشش های فردی، مراقبت و رعایت بهداشت چشم، گوش و سایر اعضای بدن، در حیطه بهداشت فردی قرار می گیرد.

سابقۀ تاریخی بهداشت به « روم باستان » برمی گردد. در روم باستان، بهداشت به عنوان « نماد سلامتی » شناخته می شد؛ به همین منظور حمام های عمومی متعددی در شهرهای مختلف می ساختند. در ابتدای قرون وسطی، استحمام به عنوان « پاک کنندۀ روح » در میان بسیاری از مردم متداول شد، اما به مرور زمان و با گسترش اعتقادات خرافاتی مبنی بر این که آب، موجب بازشدن منافذ پوست و ورود بیماری ها به بدن می شود، استحمام از رواج افتاد و حمام های عمومی منبعی برای ابتلا به بیماری ها شناخته شد. در مقابل، چرک بدن لایۀ محافظی در برابر بیماری ها پنداشته گردید.

توالت ها در مکان های عمومی و در ملأ عام قرار داشتند و فضولات در کوچه ها منظره ای طبیعی به حساب می آمد. به این ترتیب، برای رفع بوی بد بدن تنها از انواع عطر استفاده می شد. این وضع در دوران رنسانس به علت شیوع بیماری های خطرناکی چون سفلیس و طاعون بدتر شد. مردم برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری ها، استفادۀ از آب را به حداقل رساندند و به جای آن فقط از پارچه هایی خشک استفاده می کردند. به تدریج در قرن نوزدهم، استحمام لازمۀ رعایت بهداشت فردی شد و شستن دست و صورت با صابون در میان اغلب مردم رواج یافت. در اواخر این قرن، بیشتر ساختمان ها در اروپا حمام و دست شویی داشتند. ایجاد شبکه های فاضلاب زیرزمینی و تصفیه خانه نیز در قرن بیستم موجب ارتقای سطح بهداشت عمومی در شهرها گردید. به علاوه سازمان بهداشت جهانی در سال ۱۹۴۶، به منظور هماهنگی و ارتقای وضعیت بهداشت عمومی در سطح جهان تأسیس شد.