جهان فرهنگی قرآن

unnamed 1

محتوای اثر جهان فرهنگی قرآن، بیان کننده بنیان‌های منطق ساختاری و نظام معنایی در همه شئون فرهنگی و اجتماعی انسان از منظر قرآن است که به موازات حیات دنیوی کفایت کننده سعادت اخروی انسان می‌باشد. نظریه‌های برآمده از این منطق، مظهر کلان‌گفتمان برتری است که “توحید” در نقطه کانونی و تمام عناصر دیگر در پیرامون آ‌ن به مثابه منبع فرهنگ و تمدن اسلامی قلمداد می‌شوند.

نویسنده این کتاب سید حسین فخر زارع می باشد و توسط انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به چاپ رسیده است.

دغدغه اساسی این پژوهش، نوع پاسخ‌دهی به تبیین چیستی و چگونگی ساخت و بازتولید جهان فرهنگی بر اساس جهان‌بینی و ترسیم مبانی نظری قرآنی است که در پرتو گفتمان حاصل از آن، بتوان الگوی تمام عیاری برای کلّیه گرایش‌ها، ارزش‌ها، هنجارها و رفتارهای اجتماعی در زیست‌جهانی جامع که تأمین‌کننده سعادت دنیوی و اخروی انسان است، ارائه داد.

برای دستیابی به چنین هدفی، توجه لازم به موقعیت‌های زبانی و تحلیل‌های زبان‌شناختی آیات و نیز توصیفات فرازبانی برای نیل به نگرشی جامع‌ لازم است؛ که از مناسب‌ترین روش تحلیل برای انجام این‌کار یعنی “تحلیل گفتمان” که رویکردی بینارشته‌ای است بهره گرفته شد که در آن ساختار آیات و کشف و توصیف روابط زبانی و بافت‌های خارج از متن و موقعیتی مورد توجه قرار می‌گیرند.

برای نشان دادن نظام معنایی نهفته در متن حول محور دالِ برتر “توحید”، که کانون ارتباط تمام مفاهیم قرآنی است، گفتمان رقیب در فرایند به حاشیه‌رانی، به چالش ‌کشیده می‌شود و با برجسته‌سازی عناصر مهم این نقطه کانونی یعنی “علم”، “ایمان” و “عمل صالح”، که گستره شمولی‌اش تمام ساحت‌های وجودی انسان را در برمی‌گیرد، به غیریت‌سازی عناصر گفتمان رقیب همت گمارده است.

کتاب جهان فرهنگی قرآن توانسته‌ است به طور روش‌مند، ضمن ارائه تقریری مناسب از مفاهیم قرآنی در رابطه بحث مورد نظر، به تبیین جدیدی در حوزه معرفتی مربوط به فرهنگ و جامعه دست یابد و زمینه‌های دسترسی به افق‌های تازه‌تری از فهم آیات را فراهم آورد.

این کتاب در ۴۶۷ صفحه به چاپ رسیده است.

استفاده از روش‌شناسی مناسب و بررسی مفاهیم قرآن در شبکه‌ای به هم پیوسته، این ظرفیت را نشان داده که تمام مفاهیم با تحت پوشش قرار گرفتن در چنین منطقی، جهان فرهنگی بازتولید از قرآن را تفسیر و تحلیل می‌کنند.

کتاب جهان فرهنگی قرآن به لحاظ رویکرد تفسیر موضوعی‌اش، به مباحثی پرداخته که امروزه شدیداً در جوامع علمی برای جبران خلأهای فکری و فرهنگی نیاز است و به جهت مباحث بنیادینی که در آن مطرح است مطمئنا خواهد توانست به بخشی از دغدغه‌های صاحب‌نظران در حوزه فرهنگی و اجتماعی پاسخ دهد.

الهام حلاجیان
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *